Onlangs mocht ik de nieuwe Sony PRS-900 ereader “Daily Edition” waar ik eerder over schreef in ontvangst nemen. Een klein beetje bijzonder is dat wel, aangezien de Sony Daily Edition, of PRS-900, (nog) niet in Nederland te krijgen is. Een feature volle ereader, licht gewicht, slank design, dat alle gangbare ebook formaten aankan en natuurlijk last but not least een touchscreen. Jaja e-readent Nederlarnd: Eat your heart out! Een rondje langs de features, plus- en minpunten met foto’s: waarom heeft deze eReader de Wow!-Factor?

E-Readen in Nederland is nog niet hot en hyping. In een artikel van Telecom wereld was recent nog te lezen dat er in Nederland zo’n 37.000 eReaders en 100.000 digitale boeken verkocht zijn. Da’s toch slechts een gemiddelde van 3 gekochte ebooks per reader. Even ter vergelijking, zo vermeldt het artikel: per digitaal boek worden er nog steeds 1240 gewone boeken verkocht.
Toch weet ik zeker dat het een trein is die niet te stoppen is, ondanks dat de trein langzaam op gang komt. Uitgevers kunnen zich wel verzetten, maar vroeg of laat moeten ze – al dan niet last minute – aan bord springen voordat ze eenzaam op het station achterblijven. De CD, MP3, DVD en hybride auto’s. Ooit was het een hard gelach, maar vandaag is het big business.

Prijs
Terug naar de Sony Daily Edition. Zijn voorganger (de PRS-600) was onlangs uitgeroepen (door de Nederlandse consumenten) tot beste eReader en dat stemt hoopvol: een opvolger kan alleen maar beter zijn. Allereerst de prijs: omgerekend in euro’s krijg je de eReader mee voor € 328,00. Dat is natuurlijk afhankelijk van de Dollar koers (en eventuele bijkomende import kosten… mocht je de sjaak zijn aan de grens). In vergelijking met zijn kleinere broertje, de PRS-600 scheelt het slechts € 30.. de moeite waard dus, als je binnenkort naar de US vertrekt. De ruim 300 euro maakt deze eReader wel een van de duurdere in haar klasse, maar altijd nog aanzienlijk goedkoper dan bijvoorbeeld de iRex DR-800SG en de Kindle DX. Wat de PRS-900 in Nederland zou gaan kosten weet ik niet, maar vergeleken met het prijsverschil van de PRS-600 in de US ($269 via bestbuy.com) en in NL (€ 299,00 via bol.com), zou je er van uit kunnen gaan dat de prijs van de PRS-900 in Nederland ergens tussen de €399 tot €429 komt te liggen.

Unboxing (ontdozen?) de eReader

Sony – make believe. De PRS-900 zit (volgens mij net als alle andere Sony readers) in een zwart wit bordeaux rode standaard doos. Functioneel en niet zo kek als de dozen waarin Steve Jobs z’n Apple hardware in vervoert. Ik schrik even van de grootte van de doos, of liever gezegd, de dikte. Zoveel added stuff kan er toch niet bij een ereader horen, anders dan een USB kabeltje en een lader. De doos openen verklaart deze op het eerste gezicht groot utigevallen verpakking: naast de eReader (en standaard kabelrommel) zit een Case Logic hoes. Juistem, een case logic hoes! Don’t we all love case logic? Los kost de bescherm hoes, die wellicht onhandig is om het iedere keer in op te bergen maar meer bedoeld is om de reader te vervoeren, zo’n $29. Een leuk hebbedingetje voor erbij.

Links: de eReader samen met de Case Logic opberghoes.
Rechts: de case logic hoes die naadloos om de eReader heensluit

Naast de Case Logic hoes komen we nog wat standaard kabels tegen: een oplader met losse stroomkabel (in dit geval heeft die losse stroomkabel een amerikaanse aansluiting, maar is eenvoudig te vervangen met zo goed als iedere stroomkabel van bijvoorbeeld de lader van een camerabatterij), een USB kabel – standaard mini USB, papieren rommel en een batterij.

Groot en klein genoeg, of groot maar klein genoeg
Het formaat was voor mij een van de redenen om deze eReader aan te schaffen. De (kleinere) PRS-600 is een compacte eReader, hoewel het grotere broertje van de PRS-300, waar het scherm toch nog aan de kleine kant is. Deze PRS-900 heeft de juiste balans gevonden tussen “leesbaar” en “compact”. Het strakke design en standaard meegeleverde leren bescherm flappen geven al snel het “wow” gevoel. Ja, het ziet er gewoon strak uit en nodigt uit om aan te raken. Een 7 inch scherm leest de bladzijdes makkelijk weg. 7 inch, wat betekent dat in de praktijk? Als je het vergelijkt met een iPhone (of iPod Touch) wordt dat “7 inch” wellicht wat tastbaarder, zoals onderstaande afbeelding.

Op de voorkant van de eReader treffen we vier navigatie- en functietoesten aan. Een links- en rechtsknop, home-button, zoom button en options key zijn intuitief en doen precies wat ze zouden moeten doen. Aan de onderkant van de ereader bevinden zich de reset hole, wireless switch (3G wireless), stroomport, mini USB aansluiting, 3.5 mm headphone jack ingang en uiterst rechts een volume knop.

Aan de bovenkant bevindt zich de power switch, een soepele schakelaar dat zich van links naar rechts beweegt en een led indicator. Het lijkt er op dat de power on switch dermate soepel is, dat het in een (boekentas) eenvoudig per ongeluk door verschuiven het apparaat aan zou kunnen zetten. Ach, je kan je afvragen hoe erg dat is… Last but not least zit er naast de led een ingang voor de stylus die je kan gebruiken om op de eReader te schrijven.

Is het scherm echt een spiegel?
Het scherm van de PRS-900 Daily Edition is veelbesproken en bekritiseert. Wat het eerste opvalt is dat, zelfs na een half uur met de (vette) vinger op het scherm drukken, er geen vingerafdruk te zien is.

De reactie van het drukken op het scherm is overigens in de verste verte niet te vergelijken met dat van het touchscreen van de iPhone of Android telefoon. Er lijkt een vertraging van een paar tienden van seconden in te zitten voor dat de software precies begrijpt wat er gedaan moet worden. Sommigen zullen dit als ‘irritant’ ervaren, maar na een half uurtje klikken went het. Vergeet niet, de kerntaak van dit ding is het laten zien van tekst en daar merk je niet al te veel van een vertraging. Het aanraakgevoelige scherm is overigens wat minder gevoelig voor de vinger dan voor de stylus.

Reflectie van het scherm (of glare) is een van de grote commentaren op de eReader. Ik kan het niet goed vergelijken met een iRex of Kindle (geen van beiden hier aanwezig), maar wat ik wel kan zeggen is dat de reflectie af en toe schromelijk overdreven wordt. Glare zou ontstaan door de touch-laag van het scherm, wat een technisch logische verklaring lijkt. Het zou echter het goed kunnen lezen van de gehele tekst zonder de reader licht te kantelen onmogelijk maken. Voor zover ik nu kan zien kan ik zowel met daglicht als met kunstlicht prima lezen. Hoewel er af en toe wat licht weerkaatst in het scherm is dit minimaal – ter vergelijking, een boek met te “glimmende” inkt kan soms even hinderlijk of hinderlijker zijn. Dit is zeer zeker niet de reflectie die je hebt bij het lezen van een glossy magazine in de volle zon.

De praktijk

Na een aantal korte standaard configuratie stappen zoals scherm calibratie, tijdszone en datum & tijd instellingen voltooid te hebben (waarbij het opviel dat je de menutaal wel in het Nederlands kan instellen, maar geen Europese tijdszone kan kiezen), kan je direct beginnen met het lezen van de standaard meegeleverde boeken en teksten. Een overzichtelijk menu laat boven in het laatst gelezen boek zien (met een continue reading) optie, een sectie van boeken en sectie applicaties. Dat laatste is denk ik nog in ontwikkeling – op dit moment is er een soort van note taking applicatie waarbij je ofwel met een virtueel toetsenbord notes kan toevoegen, ofwel door zelf te schrijven.

De kerntaak – het lezen van boeken heeft ook de absolute wow factor. Een duidelijk scherm, groot genoeg, met af en toe wat glare. Het enige het ontbreken van de mogelijkheid om het contrast in te stellen – hoewel standaard alles goed leesbaar is. Pagina’s omslaan kan door middel van het scherm aanraken, maar ik betrap me er zelf op dat ik dat toch het makkelijkse doe via de functietoesten. Overigens, door het menu navigeren gaat wel weer veel makkelijker door het scherm aan te raken dan via de navigatietoetsen.

Leuke extraatjes zijn de ondersteuning van SD kaartjes in plaats van het onvriendelijke Memory Stick Pro Duo, de ondersteuning van een standaard headset (3.5 mm jack) en dus ook de ondersteuning van Audio. Hoewel het ding minder geschikt is als MP3 speler, kan je prima audioboeken beluisteren.
De standaard functionaliteiten die je mag verwachten van een goede ereader, zoals het maken van notities op pagina’s het toevoegen van een ezelsoor (bookmarks) het snel browsen naar pagina xx zitten ook allemaal in de software gebakken. Over software gesproken: er schijnt een desktop applicatie te zijn om ebooks op de ereader te krijgen, maar een simpele memorycard reader met een sd kaart werkt wellicht beter. Ik heb de desktop software dan ook niet gebruikt….

Het enige wat hier niet werkt (en wel bij de iRex DR800-SG en Kindle) is de wireless connectie (3G). Hoewel er een simkaart standaard wordt meegeleverd werkt dit alleen in de US. Da’s jammer, niet zozeer omdat ik verwacht boeken te downloaden vanuit de Sony winkel (mijn voorkeur gaat uit naar bol.com vanwege het uitgebreide Nederlandse aanbod), maar meer omdat er een aantal interessante tijdschriften en kranten wireless te downloaden zijn. Het is een nice to have, niet echt een gemis tot nu toe.

Conclusie: ja het heeft de wow factor

De Sony Daily Edition, hoewel zonder 3G wireless verbinding niet echt “Daily” heeft de absolute wow factor. Het bekritiseerde scherm valt enorm mee, er is sprake van wat glare onder verschillende hoeken en/of lichtomstandigheden, maar het is niet veel meer dan dat bij een normaal boek. Het contrast is goed, maar is helaas niet in te stellen voor degene die een wat hoger contrast zouden willen. De touchscreen is een meerwaarde en zorgt er voor dat je makkelijk door menu’s heen navigeert. De reactietijd van de reader is misschien niet te vergelijken met een iPad, iPhone of iPod Touch, maar daar tegenover staat de helderheid, simpelheid in gebruik en onverslaanbare batterij (iPhone eat your heart out). De prijs valt mee als je het vergelijkt met de directe concurrentie, maar als je “gewoon een e-Reader wil hebben” zijn er goedkopere op de markt. Toch zou ik deze eReader iedereen aanraden, vooral door de goede combinatie van “(scherm)grootte” en draagbaarheid. Wow!